Szkolenie kierowców w OSK, likwidacja placu, cyfrowa karta – jest projekt!
Jak zapewne wiecie do konsultacji społecznych trafił w zeszłym tygodniu projekt ustawy o zmianie ustawy o kierujących pojazdami oraz niektórych innych ustaw. Został on ogłoszony na stronach Rządowego Centrum Legislacji i można go sobie wyszukać pod nr UD 402 w wykazie prac Rządu. Poniżej załączamy oficjalny projekt jaki Polski Związek Szkoleniowy otrzymał do opiniowania. Warto się temu projektowi przyjrzeć dokładnie zwłaszcza w kontekście proponowanego wejścia w życie poszczególnych przepisów, ale także
Szkolenie Kierowców w OSK
I wreszcie się doczekaliśmy. Po latach półlegalnych szkoleń wreszcie będzie można oficjalnie szkolić osoby posiadające uprawnienia do kierowania pojazdami w Ośrodku Szkolenia Kierowców. I to nie tylko doskonalić ich umiejętności jak w ODTJ a przywracać im kiedyś posiadane i w między czasie utracone umiejętności podstawowe.
W art 112 ustawy o kierujących pojazdami zostanie dodany przepis wskazujący, że szkolenie praktyczne osób posiadających uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym jest prowadzone w:
Ośrodku szkolenia kierowców – w zakresie szkolenia mającego na celu doskonalenie umiejętności kierowania pojazdem w zakresie objętym posiadanym uprawnieniem
lub przygotowania do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, o którym mowa w art. 49 ust. 1 pkt 2 i 3
Rozważenia będzie tylko wymagał sposób ewidencjonowania tych szkoleń.
Likwidacja placu manewrowego.
Zgodnie z zapowiedzią jedną z podstawowych zmian proponowanych w przekazanych do opiniowania przepisach jest likwidacja części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii B i B1 w zakresie placu manewrowego. Warto jednak zauważyć, że likwidacji podlegają wyłącznie zadania jazda pasem ruchu do przodu i do tyłu oraz zadanie ruszania do przodu na wzniesieniu. Pierwsze zadanie polegające na “sprawdzeniu umiejętności przygotowania do jazdy, sprawdzenie stanu technicznego podstawowych elementów pojazdu bezpośrednio
odpowiedzialnych za bezpieczeństwo jazdy” nadal będzie realizowane na placu manewrowym Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego. To było oczywiste. Trudno wymagać, aby zarówno przygotowanie do jazdy, jak i sprawdzenie stanu technicznego podstawowych elementów pojazdu bezpośrednio odpowiedzialnych za bezpieczeństwo jazdy, czyli popularne “grzebanie pod maską”, odbywało się od razu na drogach publicznych. Byłoby to niekomfortowe, a może i niebezpieczne zarówno dla kandydata na kierowcę jak i egzaminatora.
Warto zauważyć, że likwidując te zadania na egzaminie państwowym na prawo jazdy ustawodawca poszedł za ciosem i zaproponował od razu zniesienie wymagania posiadania placu manewrowego dla podmiotów prowadzących szkolenie kandydatów na kierowców wyłącznie w zakresie prawa jazdy kategorii B i B1. Ta akurat propozycja poszła trochę dalej niż środowisko tego oczekiwało i Pan Minister zapowiadał. W ogłoszonych ustnie propozycjach Pan Minister wskazywał jednoznacznie, że pomimo likwidacji tych zadań na egzaminie państwowym, wymaganie posiadania odpowiedniego placu manewrowego przez ośrodki szkolenia kierowców pozostanie. Argumentował to bezpieczeństwem pierwszych kroków w pojeździe i komfortem nauki pierwszych manewrów. Co ostatecznie stało za tak daleko idącym krokiem, nie wiemy. Zapytamy projektodawców o to na dalszym etapie prac nad tym dokumentem.
Zmian na placu egzaminacyjnym ciąg dalszy.
To o czym pisałem powyżej dotyczy prawa jazdy kategorii B i B1. Ale dla pozostałych kategorii prawa jazdy także nie zabrakło niespodzianek, które mają ułatwić, życie z placem manewrowym. Chodzi tu o wprowadzenie osobnego wyniku dla części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy realizowanej na placu manewrowym. A w prostych słowach mówiąc zaliczysz plac nie zaliczysz ruchu drogowego to następnym razem wykonujesz tylko zadania w ruchu drogowym. Wspaniałe powiecie? Pewnie i tak, ale jak zwykle diabeł tkwi w szczegółach. Jest tu pewne ograniczenie. Jak zaliczysz plac, a nie zaliczysz ruchu drogowego to na następnym egzaminie zdajesz tylko ruch drogowy. Jak na tym następnym egzaminie będziesz miał przerwany egzamin w ruchu drogowym (kierując pojazdem zagraża bezpośrednio życiu lub zdrowiu uczestników ruchu drogowego) to już na kolejnym będziesz musiał ponownie zaczynać od placu.
I tu powstaje pewna niekonsekwencja bo z proponowanych przepisów wynika, że jak na pierwszym egzaminie zaliczysz plac i będziesz miał przerwany egzamin ze względu na na bezpośrednie zagrożenie życia, to i tak drugi zaczniesz od ruchu drogowego. Trochę się chyba komuś poplątało. Pewnie trzeba będzie pomyśleć o poprawce, aby każde przerwanie ze względu na zagrożenie bezpieczeństwa generowało anulowanie pozytywnego wyniku z placu manewrowego.
Kolejny problem związany z zaliczonym placem to jednoznaczna odpowiedź co zrobić z zadaniami zaliczonymi zadaniami podstawowymi takimi jak przygotowanie do jazdy czy sprzęganie pojazdu z przyczepą. Proponowany przepis wskazuje jednoznacznie:
Art. 53c. W przypadku przeprowadzania części praktycznej egzaminu państwowego na podstawie art. 51 ust. 3a, egzaminator nie ocenia ponownie zadań wykonywanych na
placu manewrowym, a wynik egzaminu ustala wyłącznie na podstawie zadań wykonanych w ruchu drogowym.”;
Stosując ten przepis literalnie jeżeli zaliczyliśmy już plac (w tym przygotowanie do jazdy) i ponownie podchodzimy do części praktycznej egzaminu w ruchu drogowym to nie będziemy już oceniani z przygotowania do jazdy czy sprzęgania pojazdu z przyczepą. Oznacza to bezpośrednio, że nie ma znaczenia czy zapniesz pasy czy nie, czy sprzęgniesz pojazd z przyczepą, czy nie i tak nie będziesz mógł uzyskać wyniku negatywnego za niewykonanie tych zadań. Tylko pytanie czy jak nie sprzęgniesz pojazdu to wyjedziesz do ruchu drogowego i kto to sprzęgnięcie będzie musiał za Ciebie zrobić. Tu chyba trzeba jeszcze koncepcyjnie popracować. No i oczywiście musimy pamiętać, że oprócz ustawy mamy jeszcze rozporządzenia które też trzeba będzie zdążyć zmienić.
Część teoretyczna ważna tylko 24 miesiące
Wracamy do “starego” przepisu, który określa termin ważności zdanego egzaminu w zakresie części teoretycznej. Będzie to 24 miesiące od daty zdania tego egzaminu, a nie jak obecnie bezterminowo. Ci którzy w dniu wejścia w życie będą mieli część teoretyczną ważną bezterminowo – zachowają ten termin ważności.
Tylko jeden egzamin w danym dniu.
Projektodawcy zaproponowali także jednoznaczny przepis (dobrze że jednoznaczny) w ramach którego wskazali, że nie może być egzaminowana osoba, która powtórnie w tym samym dniu przystępuje do części praktycznej egzaminu państwowego, z którego uzyskała wynik negatywny. Czyli, że po jego wejściu w życie nie skorzystamy już z wolnych miejsc w WORD i nie będziemy mogli dwa razy jednego dnia podejść do tego samego egzaminu. Trochę pokraczne rozwiązanie. Po pierwsze nie dotyczy teorii, którą nadal będzie można zdawać “do bólu”. Po drugie, co da nam 1 dzień karencji?.
W założeniu była 7 dniowa karencja pomiędzy poszczególnymi podejściami do egzaminu. Pozwala ona na dokształcenie, na przemyślenie, na ochłonięcie. 1 dniowa karencja mija się z celem.
Centrum Egzaminowania
I druga intensywnie oczekiwana zmiana. Czyli likwidacja Komisji ds. Weryfikacji i Rekomendacji Pytań Egzaminacyjnych przy Ministrze Infrastruktury.
Po ostatnich problemach z aktualnością, zgodnością z prawem i jakością stosowanych na egzaminach państwowych pytań egzaminacyjnych w większości przygotowanych przez tą Komisję Minister Infrastruktury podjął działanie polegające na znalezieniu odpowiedniego rozwiązania pozwalającego na zagwarantowanie wysokiej jakości pytań egzaminacyjnych. Uznał, że dotychczasowe rozwiązanie nie sprawdziło się, a nadmiar pytań wpływa na problemy związane z zachowaniem ich aktualności. Odpowiedzią na te problemy, zgodnie z opisywanym projektem jest nowa jednostka nazwana “Centrum Egzaminowania” powołana w Instytucie Transportu Samochodowego podległym Ministrowi Infrastruktury. Jednostka ta przejmie wszystkie zadania likwidowanej Komisji. Inaczej niż dotychczasowa Komisja będzie ono zatrudniało etatowych pracowników, którzy na bieżąco będą odpowiedzialni za jakość baz pytań. Aby ujednolicić system kształcenia i wreszcie jednoznacznie określić co i jak powinniśmy szkolić podmiot ten dostał dodatkowe zadania:
- gromadzenie, przetwarzanie i publikowanie danych statystycznych dotyczących wyników egzaminów państwowych z podziałem na instruktorów prowadzących
szkolenie, ośrodki szkolenia kierowców i ośrodki szkolenia, ośrodki doskonalenia techniki jazdy i wojewódzkie ośrodki ruchu drogowego, ze wskazaniem wartości
średniej oraz najmniejszej i największej;- opracowywanie i publikowanie podstaw programowych szkolenia kandydatów na kierowców i kierowców, kandydatów na instruktorów i instruktorów, kandydatów
na egzaminatorów i egzaminatorów, kandydatów na instruktorów techniki jazdy i instruktorów techniki jazdy oraz kandydatów na kierowców wykonujących transport
drogowy;
Aby ułatwić pracę temu podmiotowi zaproponowano także ograniczenie maksymalne liczby pytań egzaminacyjnych możliwych do umieszczenia w oficjalnych bazach pytań. Np. z 4000 na 1500 w przypadku prawa jazdy.
Nad tym podmiotem pieczę będzie sprawować Rada Konsultacyjna której skład wyznacza minister właściwy do spraw transportu.
W skład Rady Konsultacyjnej wejdzie co najmniej 12 ekspertów posiadających wiedzę, dorobek naukowy lub udokumentowane doświadczenie zawodowe w zakresie co najmniej jednej z następujących dziedzin:
1) bezpieczeństwo ruchu drogowego;
2) szkolenie i egzaminowanie kandydatów na kierowców i kierowców, kandydatów na instruktorów i instruktorów, kandydatów na egzaminatorów i egzaminatorów, kandydatów na instruktorów techniki jazdy i instruktorów techniki jazdy lub kandydatów na kierowców wykonujących transport drogowy i kierowców wykonujących transport drogowy;
3) kontrola ruchu drogowego lub kontrola transportu drogowego;
4) prowadzenie działań ratowniczych, ochrona ludności lub zapewnienie bezpieczeństwa publicznego;
5) psychologia transportu, dydaktyka lub metodyka kształcenia;
6) medycyna ratunkowa lub ratownictwo medyczne.
W ramach prac “Centrum Egzaminowania” będzie musiało przygotować i wdrożyć zupełnie nowe pytania egzaminacyjne w tym pytania Hazard – Perception
Tylko jeden mały problem. Nikt w żadnym przepisie nie przewidział, że szkolenia kandydatów na kierowców, instruktorów nauki jazdy, instruktorów techniki jazdy czy egzaminatorów będą musiały być obowiązkowo oparte o przygotowane i opublikowane przez “Centrum Egzaminowania” podstawy programowe. Ale to drobiazg. Poprawi się. 😉
Nagrywanie egzaminu wewnętrznego
I kolejna z ważnych zmian czyli nagrywanie i przechowywanie nagrań z części praktycznej egzaminu wewnętrznego. Każdy taki egzamin będzie musiał być nagrany, a nagranie z tego egzaminu będzie musiało być przechowywane przez 90 dni, no chyba, że będzie postępowanie z nim związane to do końca postępowania. Już pojawiły się głosy, kto zapłaci nam za kupno urządzeń do nagrywania. Oczywiści tak krzyczą tylko Ci którzy z tym nagrywaniem mają problem, bo nie realizują egzaminów wewnętrznych. W rzeczywistości rejestratory trasy w zasadzie znajdują się w każdym samochodzie do nauki jazdy, no w prawie każdym. Większość ma takie kamerki zainstalowane dla własnego bezpieczeństwa i tak wystarczą one do nagrywania egzaminu wewnętrznego. Trzeba tylko będzie pamiętać o zapewnieniu odpowiednio długiego przechowywania. Oczywiście nie odpowiem wam na pytanie kto to wszystko będzie oglądać. W przypadku skargi, albo kontroli odpowiedni organ nadzoru poprosi Was o te nagrania i przyjrzy się jakości Waszego egzaminu.
Cyfrowa karta przeprowadzonych zajęć – cyfrowa rewolucja
Tak jak już wcześniej zapowiadałem w nowych przepisach przewidziano obowiązek stosowania cyfrowej karty przeprowadzonych zajęć i rejestracja jazd za pomocą GPS. Założono, że będzie możliwy podgląd swoich wyników i postępów w nauce w aplikacji mobilnej, planowanie jazd, a także wpisanie uwag i ocena instruktora. Szczegółowo o karcie poczytacie w poniższym artykule.
I na koniec – kiedy to wszystko ma szansę wejść w życie
Szkolenie kierowców w OSK – 1 stycznia 2027 r.
Likwidacja placu B1 i B – 1 stycznia 2027 r.
Nagrywanie egzaminu wewnętrznego – 1 lipca 2027 r.
Podział części praktycznej egzaminu na plac i ruch drogowy – 1 stycznia 2027 r.
Termin ważności części teoretycznej egzaminu – 1 stycznia 2027 r.
“Centrum Egzaminowania” – 1 stycznia 2028 r.
Cyfrowa Karta Kursanta i rejestracja GPS – 1 stycznia 2029 r.