Kolejny projekt w Sejmie

W sejmie pojawił się kolejny projekt ustawy, który tylko teoretycznie nie dotyczy branży szkoleniowej, ale tak naprawdę zmienia między innymi przepisy związane ze szkoleniem, uprawnieniami do kierowania pojazdami itp. Jest to Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw

Projekt ustawy – SEJM

Projekt ustawy przewiduje zmiany w:

  1. ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych,
  2.  ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym;
  3. ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym;
  4. ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami,
  5. ustawie z dnia 14 października 2021 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw,
  6. ustawie z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg oraz niektórych innych ustaw,
  7. ustawie z dnia 17 października 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.

Nowelizacja przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Przewidziane w art. 1 projektu ustawy zmiany wynikają z chęci poprawy sytuacji właścicieli, posiadaczy i użytkowników pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 3,5 tony, którzy jednocześnie wykorzystują przyczepy (np. przyczepy kempingowe) tworząc zespoły pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Poprawa sytuacji nastąpi poprzez wyłączenie ich z obowiązku uiszczania opłaty elektronicznej za przejazd tych pojazdów po drogach publicznych, w sytuacji, kiedy wchodzą one w skład zespołu pojazdów, o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony.

Art. 1 pkt 1 projektu ustawy wprowadza zmianę w art. 13 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, polegającą na modyfikacji pkt 3, określającego jeden z rodzajów opłat, do jakich są zobowiązani korzystający z dróg publicznych – tj. opłaty elektronicznej za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, za które uważa się także zespół pojazdów. W brzmieniu nadanym w projekcie ustawy za pojazd taki uważać się także „zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony oraz przyczepy lub naczepy, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej”. Tym samym wyłącza się możliwość, aby w skład zespołu pojazdów wchodził pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 3,5 tony. Zgodnie z obecnie obowiązującym przepisem, opłatę elektroniczną należy uiścić za przejazd zespołu pojazdów o masie powyżej 3,5 tony składającego się także z pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 3,5 tony oraz przyczepy. Zgodnie z projektem ustawy obowiązek dla pojazdów poniżej 3,5 tony zostanie wyłączony.

Zmiana jest spójna z przepisami dyrektywy 1999/62/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie pobierania opłat za użytkowanie infrastruktury drogowej przez pojazdy (dalej: dyrektywa 99/6) zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/362 z dnia 24 lutego 2022 r. w sprawie zmiany dyrektyw 1999/62/WE, 1999/37/WE i (UE) 2019/520 w odniesieniu do pobierania opłat za użytkowanie niektórych typów infrastruktury przez pojazdy (dalej: dyrektywa 2022/362). Dyrektywa 2022/362 zmieniła definicję „pojazdu” ze słowniczka w art. 2 dyrektywy 1999/62, za który uważa się obecnie jedynie „przegubowy zespół pojazdów”, co może odnosić się tylko do pojazdów o masie powyżej 3,5 tony.

W konsekwencji wprowadzenia ww. zmiany w art. 1 w pkt 1 projektu ustawyw kolejnych pkt 2 – 4 projektu ustawy (art. 13k oraz z art. 13naa ustawy o drogach publicznych) proponuje się usunięcie wszystkich sankcji (kary pieniężne i kary grzywny), których przedmiotem jest zespół pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożony z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony. Zmiany te wynikają zatem z wyłączenia z obowiązku uiszczania opłaty elektronicznej zespołów pojazdów, w których skład wchodzą pojazdy o dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 3,5 tony w systemie kar za niedopełnienie obowiązków związanych uiszczaniem opłaty elektronicznej oraz z rejestracją w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej Krajowej Administracji Skarbowej (SPOE KAS). Tym samym kary pieniężne związane z pojazdami o maksymalnej masie całkowitej poniżej 3,5 tony zostały usunięte z przepisów art. 13k i 13naa ustawy o drogach publicznych.

Nowelizacja przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym

Przygotowana propozycja zmiany przepisów ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym ma na celu potrzebę pilnego uzupełnienia odpowiednich przepisów w związku z wprowadzeniem możliwości prowadzenia odpowiedniej kwalifikacji wstępnej i szkolenia okresowego przez branżowe centra umiejętności ustawą z dnia 17 października 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1667).

Zgodnie z wprowadzonymi zmianami w art. 39aa ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym rozszerzono zakres pomiotów szkolących kierowców zawodowych w ramach kwalifikacji wstępnej oraz szkolenia okresowego przez branżowe centrum umiejętności, o którym mowa w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, prowadzące działalność w dziedzinach zawodowych związanych z transportem drogowym, spedycją, logistyką oraz przemysłem motoryzacyjnym. Nadzór nad prowadzeniem tego szkolenia sprawuje wojewoda właściwy ze względu na siedzibę BCU. W celu zachowania spójności danych odwzorowanych w Centralnej Ewidencji Kierowców (CEK) niezbędne jest uregulowanie zasad przekazywania odpowiednio danych do CEK zarówno przez BCU jak i wojewodę.

Nowelizacja przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Proponowana zmiana wprowadza ułatwienia w zakresie prowadzenia szkoleń przez BCU dla kierowców zawodowych poprzez dopuszczenie możliwości korzystania z symulatorów lub jazdy w ośrodkach doskonalenia techniki jazdy (ODTJ). W sytuacji nieposiadania miejsca przeznaczonego do jazdy w warunkach specjalnych BCU będzie miało możliwość korzystania z urządzeń technicznych do symulowania jazdy w warunkach specjalnych lub zawarcia umowy na przeprowadzanie odpowiednich zajęć z ODTJ w zakresie takiej jazdy.

Zaproponowano również zmiany związane z wprowadzeniem nowego zawodu technika mobilności drogowej osób i przygotowaniem słuchaczy szkoły policealnej do uzyskania tego zawodu wraz z certyfikatem kompetencji zawodowych w transporcie drogowym.

W związku z powyższym proponuje się zmiany w art. 39aa w ust. 1 i 3 oraz art. 39b1 ustawy o transporcie drogowym, które zapewnią szkolenie osób zamierzających wykonywać przewóz drogowy lub wykonujących przewóz drogowy na stanowisku kierowcy w ramach szkolnictwa branżowego, prowadzone przez placówkę kształcenia ustawicznego będącą szkołą policealną, prowadzącą przygotowanie do uzyskania kwalifikacji do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy – w ramach kwalifikacji wstępnej w zakresie bloku programowego określonego do kategorii prawa jazdy D1, D1+E, D i D+E.

Nowelizacja przepisów ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

Projekt ustawy zmienia przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, uzupełniając je o regulacje dotyczące szkolenia osób ubiegających się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami, przez branżowe centrum umiejętności, o którym mowa w art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe.

Należy podkreślić, że odbiorcami szkoleń oferowanych przez branżowe centra umiejętności będzie szerokie grono odbiorców, w tym m.in.: uczniowie szkół zawodowych, czy pracownicy firm działających w branży transportowej. Należy podkreślić, że szkolenie kandydatów na kierowców przez branżowe centra umiejętności będzie stanowiło odpowiedź na realne potrzeby rynku pracy w obszarze transportu drogowego.

Ponadto uzupełnienie przepisów ustawy o kierujących pojazdami jest związane ze zmianami w przedmiotowym zakresie, w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, które zostały wprowadzone ustawą z dnia 17 października 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1676) poprzez:

  1. doprecyzowanie terminologii dotyczącej praktycznego szkolenia w zakresie zagrożeń w ruchu drogowym oraz
  2. uzupełnienie przepisów dotyczących zatrzymywania prawa jazdy za kierowanie pojazdem powodując celowy poślizg kół (drift) (art. 103 ust. 1 pkt 5 – decyzji o cofnięciu uprawnień zna 5 lat za kierowania pojazdem silnikowym pomimo wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na 3 miesiące oraz art. 104a ust. 1 pkt 2 – zawieszeniu w tym czasie uprawnień do kierowania pojazdami).

Przepisy dotyczące zatrzymywania prawa jazdy za drift zostały dodane przepisami ustawy z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego (Dz.U. 2025 poz. 1872), uchwaloną w oparciu o projekt ustawy procedowany z inicjatywy Ministerstwa Sprawiedliwości.

Nowelizacja przepisów ustawy z dnia 14 października 2021 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw

Zaproponowane zmiany stanowić będą podstawę prawną do:

  1. cofnięcia świadectwa kwalifikacji zawodowej przez wojewodę, wydanego przez BCU, dla którego wojewoda wydał decyzję o zakazie prowadzenia szkolenia,
  2.  przekazywania na bieżąco do profilu kierowcy zawodowego określonych danych i informacji przez BCU do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych w CEK.

Do dnia wdrożenia ww. rozwiązań technicznych organ, który utworzył profil kierowcy zawodowego, przekazuje odpowiednie informacje do CEK (np. o wydanym lub cofniętym świadectwie kwalifikacji zawodowej), natomiast wojewoda lub upoważniony przez niego pracownik urzędu wojewódzkiego w przypadku, w którym cofa to świadectwo, wprowadza odpowiednie informacje do profilu kierowcy zawodowego.

Nowelizacja przepisów ustawy z dnia 17 października 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw

Art. 7 projektu ustawy – ma charakter porządkowy. W pkt 1 wprowadza się zmianę w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit f ustawy Prawo o ruchu drogowym, która ma na celu usunięcie błędnego odesłania do art. 91 ust. 3 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, który w obecnym brzmieniu nie formułuje żadnego zakazu. Zakazy, do których pierwotnie odsyłał projekt ustawy są określone w art. 91 ust. 4 lub 5. Projektowane zmiany mają na celu kształtowanie prawidłowych postaw i zachowań na drodze wśród „młodych kierowców”.

W pkt 2 doprecyzowuje się, że okresowi próbnemu, o którym mowa w znowelizowanym rozdziale 14 ustawy o kierujących pojazdami, będą podlegać wszyscy, którzy przed dniem rozpoczęcia stosowania tych przepisów (tj. przed 4 września 2026 r.) nie uzyskali prawa jazdy kategorii B. Powyższa zmiana jednoznacznie określa, że uzyskanie uprawnień do kierowania innymi pojazdami niż w zakresie kategorii B (np. kat. A, AM, B1 lub T) nie wyłącza stosowania nowych rozwiązań dotyczących okresu próbnego. Jednocześnie proponowane brzmienie nie pozostawia wątpliwości, że prawo nie działa wstecz, a zatem nowe przepisy będą miały zastosowanie do zdarzeń zaistniałych po rozpoczęciu stosowania tych przepisów, co ma na celu ochronę bezpieczeństwa prawnego obywateli.