Sporo ostatnio dyskusji na łamach różnych forów o sposobach poruszania się po rondzie. Jedni piszą tak drudzy inaczej, sądy swoje, „experci” swoje. Nie będę się dzisiaj odnosił do sposobu poruszania się po rondach. Przyjrzę się jednak formalnej stronie tworzenia takich skrzyżowań. W kilku przypadkach zaprezentowane zostały różne rozwiązania infrastrukturalne dotyczące tych skrzyżowań w tym takie w których skrzyżowanie o ruchu okrężnym oznaczone zostało samym znakiem C-12. I tu musimy odpowiedzieć sobie na pytanie:
Czy takie oznakowanie skrzyżowania o ruchu okrężnym jest prawidłowe?
Odpowiedź nie jest prosta. Zasady ruchu drogowego w Polsce oparte są o przepisy Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r..
Zgodnie z Konwencją znak ten może być znakiem samodzielnym. Jest to znak nakazu i wskazuje on jak przebiega kierunek jazdy wokół wyspy. Nie określa on dodatkowo kto ma pierwszeństwo. Zatem tak oznaczone skrzyżowanie o ruchu okrężnym jest swego rodzaju “Rondem równorzędnym” czyli pojazdy wjeżdżające na skrzyżowanie mają pierwszeństwo przed tymi które są na rondzie. Podobne rozwiązanie jest zastosowane na słynnym skrzyżowaniu o ruchu okrężnym w Paryżu.
W tym przypadku na wjazdach nie postawiono znaku C-12, ale z punktu widzenia pierwszeństwa nie ma to znaczenia. Tak samo jest to “rondo równorzędne”
Polskie przepisy
Zgodnie z przepisami ustawy prawo o ruchu drogowym skrzyżowanie to skrzyżowanie i zasady ruchu nie zmieniają się w zależności od tego jaki to jest rodzaj skrzyżowania.
Znaczenie znaku C-12 określone jest w § 36 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2310 z późn. zm.) i wskazuje:
Znak C-12 ,,ruch okrężny” oznacza, że na skrzyżowaniu ruch odbywa się dookoła wyspy lub placu w kierunku wskazanym na znaku.
Znak C-12 występujący łącznie ze znakiem A-7 oznacza pierwszeństwo kierującego znajdującego się na skrzyżowaniu przed kierującym wjeżdżającym (wchodzącym) na to skrzyżowanie.
Z tego przepisu wynika, że znak C-12 można stosować osobno, a dopiero jak jest łącznie ze znakiem A-7 to oznacza pierwszeństwo kierującego znajdującego się na skrzyżowaniu przed kierującym wjeżdżającym (wchodzącym) na to skrzyżowanie.
Czyli chyba jednak można?
No jeszcze nie skończyłem przeglądać wszystkich przepisów, ale do powyższego rozporządzenia mamy jeszcze drugie, które wskazuje sposób działania wszystkim projektantom infrastruktury drogowej w zakresie znaków i sygnałów drogowych. Jest to rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz.U. z 2019 r. poz. 2311 z późn. zm.)
Dopiero tutaj dowiadujemy się, że:
4.2.12. Ruch okrężny
Rys. 4.2.12.1. Znak C-12
Znak C-12 “ruch okrężny” (rys. 4.2.12.1) stosuje się na skrzyżowaniach dróg w celu wskazania kierującym, że ruch pojazdów odbywa się dookoła wyspy w kierunku wskazanym na znaku.
Znak C-12 stosuje się łącznie ze znakiem A-7 i umieszcza się na każdym wlocie zgodnie z zasadami określonymi w punkcie 5.2.1.2. Znak C-12 umieszcza się w odległości do 25 m przed skrzyżowaniem. Nie umieszcza się znaku C-12 przed takimi skrzyżowaniami z ruchem dookoła wyspy, przez które przebiega dodatkowo odcinek jezdni przecinający wyspę centralną, lub w przypadkach kiedy jednej z dróg przyznano pierwszeństwo.
Dowiadujemy się też, że:
5.2.1.2. Ustalenie tras z pierwszeństwem
Ustalając trasy z pierwszeństwem, należy kierować się następującymi zasadami:
a) pierwszeństwo nadawać ulicom stanowiącym:
drogi krajowe,
drogi wojewódzkie,
drogi powiatowe,
połączenia międzydzielnicowe,
trasy komunikacji zbiorowej,
b) w miarę możliwości ustalać przebieg trasy w taki sposób, aby nie zmieniła kierunku na skrzyżowaniu,
c) trasa z pierwszeństwem powinna swoimi cechami geometrycznymi odróżniać się od ulic przecinających ją lub dochodzących do niej,
d) jeżeli dwie drogi z pierwszeństwem dochodzą do skrzyżowania innego niż o ruchu okrężnym, to należy utrzymać pierwszeństwo wzdłuż jednej z nich, charakteryzującej się znacznie większym natężeniem w stosunku do drogi, która zostaje podporządkowana, a gdy wartości natężeń są zbliżone, o wyborze pierwszeństwa decydują:
cechy geometryczne (szerokość jezdni, liczba pasów ruchu itp.),
przewaga ruchu tranzytowego,
przewaga ruchu komunikacji zbiorowej.
Na skrzyżowaniach z ruchem okrężnym wokół placu lub wyspy pierwszeństwo daje się kierującym znajdującym się na skrzyżowaniu przed kierującymi wjeżdżającymi na skrzyżowanie poprzez zastosowanie znaków A-7 i C-12 (rys. 5.2.1.3 lit. a). Skrzyżowania z rozszerzonymi wlotami i ruchem wokół wyspy można oznakować, nie stosując znaków C-12 i zachowując pierwszeństwo na jednym kierunku (rys. 5.2.1.3 lit. b).
Co to oznacza?
Oznacza to, że skrzyżowanie o ruchu okrężnym, które jest oznakowane jak na rysunku pierwszym, czyli wyłącznie samym znakiem drogowym C-12 jest oznakowane niezgodnie z prawem, a taka organizacja ruchu nigdy nie powinna być zatwierdzona na terenie Polski.
Jenak pamiętajcie.
Jeżeli spotkacie się z taką organizacją ruchu na terenie Polski to powinniście wiedzieć, że nie jest ona zgodna z prawem, ale to nie zwalnia was z racjonalnego zachowania. Nie każdy jest Polakiem. Nie każdy zna niuanse Polskich przepisów. Zatem widząc tak oznakowane skrzyżowanie o ruchu okrężnym mimo wszystko ustąpcie pierwszeństwa wjeżdżającym na rondo,
